Daikin Çağrı Merkezi | 444 999 0
layer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer

layer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer

layer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer sublayer

layer sublayer sublayer sublayer sublayer

TEKNİK MAKALELER

Yeni Enerji Etiketi

SEZONSAL VERİMLİLİK VE KLİMALARDA YENİ ENERJİ ETİKETİ

Dr. Andaç YAKUT,
Mak.Yük. Müh.
Daikin Türkiye, Kurumsal Planlama Departmanı

01.01.2013 tarihinden itibaren Avrupa’da yeni “Eko-tasarım Direktifi” ve yeni “Klimaların Enerji Etiketlemesi Regülasyonu” yürürlüğe girmiştir. Eko-tasarım direktifi kapasitesi 12 kW’dan küçük olan klimalar için minumum enerji verimlilik gerekliliklerini belirler. Bu çalışmada öncelikle, klimalarda nominal verimliliğe göre daha doğru bir verim tanımı olan “Sezonsal Verimlilik” terimi açıklanmıştır. Daha sonra Avrupa’da kullanılan yeni enerji etiketi detaylı olarak tanıtılmıştır. Son olarak, Türkiye’de 19.07.2013 tarihinde yayınlanan “Klimalar ve Vantilatörler ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ” ve 24.12.2013 tarihinde yayınlanan “Klimaların Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğ” sonrası klimalar için minumum enerji verimlilik gereklilikleri ve yeni enerji etiketi hakkında güncel bilgilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sezonsal Verimlilik, SEER, SCOP, Enerji Etiketi.

1. GİRİŞ

Küresel ısınmanın olumsuz etkilerinin artması ve bu konuda önlemlerin alınması amacıyla 2005 yılında Kyoto protokolünün imzalanmasının ardından, Avrupa Komisyonu hem çevreye olan etkilerin azaltılması hem de enerji verimliliğini arttırmak için 20/20/20 denilen bir enerji politikası ortaya koymuştur. Bu politikayla 2020 yılına kadar %20 daha az CO2 emisyonu, %20 yenilenebilir enerji payı ve %20 daha az birincil enerji tüketimi hedeflenmektedir.

Avrupa 20/20/20 Politikası

Şekil 1. Avrupa 20/20/20 Politikası

Bu hedefleri gerçekleştirmek amacıyla Avrupa Komisyonu Eko-Tasarım direktifini yayınlamıştır. Bu direktif enerji kullanan ürünler için minimum verimlilik gerekliliklerini belirler [1]. Gerçek çalışma şartlarını yansıtması amacıyla kapasitesi 12kW’ın altındaki klimalar için performans ölçüm metotları da değişmiş, sezonsal verimlilik terimi tanımlanmıştır.

Bütün bunların sonucu olarak yeni enerji etiketi oluşturulmuştur. 01.01.2013‘ten itibaren minimum verimlilik gerekliliklerini karşılamayan ürünler CE işaretini taşıyamayacak ve bu ürünler Avrupa’da satılamayacaktır.

Tablo 1’de Eko-tasarım direktifinde SEER ve SCOP olarak belirtilen minimum verimlilik gereklilikleri görülmektedir. Bu gereklilikler kademeli olarak 2013 ve 2014 yıllarında arttırılmaktadır. Ayrıca bu direktifte iç ve dış ortama göre maksimum ses gücü seviyesi gereklilikleri de belirtilmiştir.

Tablo 1. Eko-tasarım direktifi minimum verimlilik gereklilikleri [2]

Eğer GWP >150 Minimum SEER Minimum SCOP Maksimum ses gücü iç ortam dB(A) Maksimum ses gücü dış ortam dB(A)
* 1/1/2013 6kW 3,6 3,4 60 65
6-12kW 3,6 3,4 65 70
* 1/1/2014 6kW 4,6 3,8 60 65
6-12 kW 4,3 3,8 65 70

2. SEZONSAL VERİMLİLİK

Konuyu daha iyi anlamak için önce nominal verimlilik ile sezonsal verimlilik arasındaki farklara bakalım. Bu iki tanım arasında 3 temel fark vardır (Şekil 2).

Nominal Verimlilik - Sezonsal Verimlilik

Şekil 2. Nominal Verimlilik - Sezonsal Verimlilik

Bu temel farklardan birincisi sıcaklıktır. Nominal verimlilikte verim hesabı tek, sabit bir dış hava sıcaklığına göre yapılırken (örn soğutmada 35°C, ısıtmada 7°C) sezonsal verimlilik tüm soğutma veya tüm ısıtma sezonunu dikkate alır. Şekil 3’deki grafikte görüldüğü üzere bir soğutma sezonu boyunca farklı sıcaklıklar farklı sürelerde görülmektedir. Grafikte bu frekans olarak belirtilmiştir. Grafiğe dikkatlice bakacak olursak nominal verimlilik hesabında kullanılan sabit 35°C dış hava sıcaklığı, görülme süresi (frekans) açısından oldukça düşük bir yüzdeye sahiptir. Yani cihaz soğutma sezonu boyunca bu sıcaklığa çok az bir süre maruz kalacaktır. Buna karşılık cihaz yaklaşık 16°C ile 25°C arasındaki sıcaklıklara soğutma sezonunun büyük bir bölümünde maruz kalacaktır ki bu da yaklaşık %70 civarındadır. Bu yüzden nominal verimlilik gerçek çalışma koşullarını yansıtmamaktadır. Aynı durum ısıtma sezonu için de geçerlidir (Şekil 3).

Sezonsal verimlilik tüm ısıtma veya tüm soğutma sezonunu dikkate alır

Şekil 3. Sezonsal verimlilik tüm ısıtma veya tüm soğutma sezonunu dikkate alır

Bir diğer fark ise yüktür. Nominal verimlilikte cihazın %100 yükte çalıştığı koşul göz önüne alınırken sezonsal verimlilikte ise kısmi yükler de göz önüne alınmaktadır. Burada inverter teknolojisinin önemi devreye girer yani kompresör çalışma frekansını yüke göre ayarlayarak enerji tasarrufu sağlar.

Son temel fark ise sezonsal verimliliğin yardımcı konumlardaki enerji tüketimini de dikkate almasıdır. Yardımcı konum derken burada, nominal verimlilik hesabında dikkate alınmayan, cihazın kapalı konumda veya bekleme konumunda tükettiği enerjiden bahsediyoruz. İlk başta bu miktar çok az gibi görünse de bütün bir soğutma veya ısıtma sezonu düşünüldüğünde bu miktar verim hesabında önemli ölçüde etkili olmaktadır. Sonuç olarak sezonsal verimlilik gerçek çalışma şartlarında daha doğru bir verim tanımı sağlar.

2.1 Sezonsal Enerji Verimliliği Oranı - SEER

Soğutmada nominal verimlilik yani EER, 35°C’deki soğutma kapasitesinin yine aynı sıcaklıktaki güç tüketimine bölünmesiyle elde edilir.

EER Formülü

Soğutmada sezonsal verimlilik yani SEER ise yıllık soğutma ihtiyacının, yıllık soğutmada çekilen güç ile yardımcı konumlarda çekilen gücün toplamına bölünmesiyle elde edilir.

SEER Formülü

EN 14825 standardında SEER hesabı için Strasburg şehrinin iklim verileri baz olarak alınmış ve tasarım sıcaklığı 35°C seçilmiştir [3]. Standartta 4 tane test noktası tanımlanmıştır (Tablo 2). Bunlar 20, 25, 30, 35°C’dir. Değişik dış ortam sıcaklıklarında soğutma ihtiyacı farklı olduğundan cihaz kısmi yüklerde çalışabilir. Bu yüzden cihaz ayrıca farklı kısmi yüklerde de test edilmektedir (%74, %47, %21 gibi). İnverter teknolojisi sayesinde cihaz kolaylıkla kapasitesini ihtiyaca göre ayarlayabilir. Bu 4 test noktasında hesaplanan EER değerlerinden yola çıkarak SEER değeri hesaplanır.

Tablo 2. SEER için test şartları [3]

Nokta Kısmi Yük Oranı (%) Dış ortam kuru termometre sıcaklığı (°C) İç ortam kuru termometre/yaş termometre sıcaklığı(°C)
A 100 35 27(19)
B 74 30 27(19)
C 47 25 27(19)
D 21 20 27(19)

2.2 Sezonsal Performans Katsayısı – SCOP

Isıtmada nominal verimlilik yani COP, 7°C deki ısıtma kapasitesinin aynı sıcaklıktaki güç tüketimine bölünmesiyle bulunur.

COP Formülü

Isıtmada sezonsal verimlilik SCOP ise yıllık ısıtma ihtiyacının, yıllık ısıtmada çekilen güç ile yardımcı konumlarda çekilen gücün toplamına bölünmesiyle bulunur.

SCOP Formülü

EN 14825 standardında SCOP hesabı için 3 farklı iklim bölgesi tanımlanmıştır. Bunlar ortalama iklim bölgesi, daha sıcak iklim bölgesi ve daha soğuk iklim bölgesidir. Ortalama iklim bölgesi için Strasburg şehri (A), daha sıcak iklim bölgesi için Atina şehri (W), daha soğuk iklim bölgesi için Helsinki şehri (C) baz alınmıştır. Şekil 4’te bu iklim bölgelerine ait sıcaklıkların bir yıl boyunca görülme süresi yani frekansı görülmektedir [4]. SCOP hesabında bu verilerden yararlanılmaktadır. Ayrıca Tablo 3’de ilgili standartta verilen her bir iklim bölgesine ait tasarım sıcaklıkları ve Tablo 4’de de farklı iklim bölgeleri için SCOP hesaplamalarında kullanılacak test şartları görülmektedir. Parantez içinde % olarak gösterilen değerler kısmı yük oranlarını ifade etmektedir.

3 farklı iklim bölgesi için dış ortam sıcaklıklarının görülme süresi (frekans)

Şekil 4. 3 farklı iklim bölgesi için dış ortam sıcaklıklarının görülme süresi (frekans)

Tablo 3. SEER için test şartları [3]

Ortalama Daha Sıcak Daha Soğuk
-10°C 2°C -22°C

Tablo 4. SCOP hesabı için test şartları

Nokta Ortalama Daha Sıcak Daha Soğuk
-15/20 °C (82 %)
A -7/20 °C (88 %) -7/20 °C (61 %)
B 2/20 °C (54 %) 2/20 °C (100%) 2/20 °C (37 %)
C 7/20 °C (35 %) 7/20 °C (64 %) 7/20 °C (24 %)
D 12/20 °C (15 %) 12/20 °C (29 %) 12/20 °C (11 %)

3. AVRUPA BİRLİĞİ YENİ ENERJİ ETİKETİ

Avrupa Birliği’nde 01.01.2013 tarihi itibariyle Klimaların Enerji Etiketlemesi Regülasyonu yürürlüğe girmiştir [5]. Şekil 5’de kapasitesi 12kW’dan küçük olan klimalar için yeni enerji etiketi görülmektedir [6]. Bu etikette sol üst köşe soğutma için ayrılmış olup sırasıyla cihaza ait Ptasarım yani 35°C tasarım sıcaklığındaki cihazın kapasitesini, SEER değerini ve Yıllık Enerji Tüketimini göstermektedir. Sol alt köşede ise cihaza ait iç ve dış ortam ses gücü seviyeleri dB(A) cinsinden gösterilmektedir. Yeni etiketin sağ tarafı ise ısıtmaya ayrılmıştır. Ortada yeşil renkle belirtilen alan, ısıtmada ortalama iklim bölgesi için sırasıyla cihazın Ptasarım yani -10°C tasarım sıcaklığındaki gerekli ısıtma kapasitesini, SCOP değerini ve Yıllık Enerji Tüketimini göstermektedir. Yine aynı şekilde turuncu ve mavi ile gösterilen alanlar ise sırasıyla daha sıcak ve daha soğuk iklim bölgelerini belirtmektedir. İlgili regülasyona göre klima üreticileri yeni enerji etiketinde ortalama iklim bölgesine göre gerekli değerleri hesaplayıp enerji etiketinde göstermek zorundadır. Diğer iki iklim bölgesi için ise böyle bir zorunluluk yoktur.

Avrupa Birliği Yeni Enerji Etiketi

Şekil 5. Avrupa Birliği Yeni Enerji Etiketi

Tablo 5’de ise ilgili regülasyonda sezonsal verimliliğe göre tanımlanan yeni enerji sınıfları görülmektedir. Görüldüğü üzere eskiden en verimli sınıf A iken, yeni enerji etiketiyle beraber A+, A++, A+++ gibi yeni enerji sınıfları tanımlanmaktadır.

Tablo 5. Yeni Enerji Sınıfları

Yeni Enerji Sınıfları

4. TÜRKİYE’DE YENİ ENERJİ ETİKETİ

Türkiye’de 19.07.2013 tarihinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından “Klimalar ve Vantilatörler İle İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ” 28712 sayılı resmi gazetede yayınlanmıştır [7]. Bu tebliğ Türkiye’de kapasitesi 12 kW’dan küçük olan klimalar için minimum enerji verimliliği gerekliliklerini belirlemektedir. Tebliğe göre;

01.01.2014’ten itibaren;

Tablo 6. Tek kanallı ve çift kanallı klimaların haricindeki klimalar için asgari enerji verimliliğine dair gerekler

SEER SCOP (Ortalama Isıtma Sezonu)
Soğutucu maddenin GWP’si > 150 3,60 3,40
Soğutucu maddenin GWP’si ≤ 150 3,24 3,06

Tablo 7. Tek kanallı ve çift kanallı klimaların haricindeki klimalar için azami ses gücü seviyesine dair gerekler

Anma kapasitesi ≤ 6 kW 6 < Anma kapasitesi ≤ 12 kW
dB(A) cinsinden iç ortam ses gücü seviyesi dB(A) cinsinden dış ortam ses gücü seviyesi dB(A) cinsinden iç ortam ses gücü seviyesi dB(A) cinsinden dış ortam ses gücü seviyesi
60 65 65 70

01.01.2015’ten itibaren;

Tablo 8. Tek kanallı ve çift kanallı klimaların haricindeki klimalar için asgari enerji verimliliğine dair gerekler

SEER SCOP (Ortalama Isıtma Sezonu)
Soğutucu maddenin GWP’si >150, < 6 kW için 4,60 3,80
Soğutucu maddenin GWP’si ≤ 150, < 6 kW için 4,14 3,42
Soğutucu maddenin GWP’si >150, 6-12 kW için 4,30 3,80
Soğutucu maddenin GWP’si ≤ 150, 6-12 kW için 3,87 3,42

şeklinde olmak zorundadır. Belirtilen tarihlerde ilgili gereklilikleri sağlayamayan ürünler üretilemeyecek veya ithal edilemeyecektir.

24.12.2013 tarihli ve 28861 sayılı resmi gazetede ise “Klimaların Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğ” yayınlanmıştır [8]. Bu tebliğde ısıtma sezonu için Türkiye’nin iklim haritası çıkarılarak Türkiye 3 farklı iklim bölgesine ayrılmıştır. Şekil 6’da görüldüğü üzere, Avrupa’da kullanılan enerji etiketiyle Türkiye’de kullanılacak olan yeni enerji etiketi arasındaki tek fark enerji etiketinde ısıtma bölümünde Avrupa haritası ile birlikte iklim bölgelerine ayrılmış Türkiye haritasının da bulunmasıdır. Bu tebliğ 01.01.2014 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Türkiye’de Yeni Enerji Etiketi

Şekil 6. Türkiye’de Yeni Enerji Etiketi

Tablo 9’da, yayınlanan tebliğe göre yeni enerji sınıflarına geçiş tarihleri görülmektedir. Görüldüğü üzere belirlenmiş yıllara göre en düşük enerji sınıfı kaldırılıp buna karşılık yeni bir yüksek enerji sınıfı tanımlanmaktadır. Böylece düşük verimliliğe sahip ürünler piyasadan elenerek (örneğin sabit hızlı cihaz olarak tanımlanan inverter olmayan cihazlar) cihazların daha verimli olması sağlanmış olacaktır.

Tablo 9. Yeni enerji sınıflarına geçiş tarihleri

1 Ocak 2014 › A, B, C, D, E, F, G 1 Ocak 2015 › A+, A, B, C, D, E, F 1 Ocak 2017 › A++, A+, A, B, C, D, E 1 Ocak 2019 › A+++, A++, A+, A, B, C, D

5. SONUÇLAR

Türkiye’de yakın zamanda yayınlanan “Klimalar ve Vantilatörler İle İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ” ve “Klimaların Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğ”e göre 01.01.2014 tarihinden itibaren; bütün klima üreticileri;

  • Türkiye pazarına sürülecek bütün ürünler için (SEER) ve (SCOP) değerlerini hesaplamak,
  • SEER ve SCOP bazında minimum gereklilikleri ve ses gücü seviyesi bazında maksimum gereklilikleri karşılamak,
  • Yeni enerji etiketinde, yeni enerji verimliliği değerlerini, enerji sınıflarını, soğutma ve ısıtmada yıllık enerji tüketimini ve iç ve dış ortamdaki ses gücü seviyelerini belirtmek,
  • Ürün karşılaştırması için gerekli olan tüm verileri herkesin erişebileceği şekilde internet ortamında yayınlamak zorundadırlar.

Daikin sezonsal verimliliğe uygun üretim yapan ve konut tipi ve hafif ticari klimalar için sezonsal performans değerlerini Avrupa’da yayınlayan ilk firma olmuştur.

Ayrıca Daikin Avrupa’da olduğu gibi Türkiye’de de sezonsal verimliliğin öncüsüdür ve bütün ürünleri Türkiye şartları için sezon verimlilik kriterlerine uygundur.

KAYNAKLAR

  1. DIRECTIVE 2009/125/EC OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 21 October 2009, Eco design Requirements for Energy-Related Products.
  2. COMMISSION REGULATION (EU) No 206/2012 of 6 March 2012, implementing Directive 2009/125/EC of the European Parliament and of the Council with regard to Eco design Requirements for Air Conditioners and Comfort Fans.
  3. EN 14825:2012, Air conditioners, liquid chilling packages and heat pumps, with electrically driven compressors, for space heating and cooling — Testing and rating at part load conditions and calculation of seasonal performance.
  4. “Calculation of SCOP for heat pumps according to EN 14825”, Prepared for the Danish Energy Agency by Pia Rasmussen, Danish Technological Institute 31 December 2011.
  5. COMMISSION DELEGATED REGULATION (EU) No 626/2011 of 4 May 2011 supplementing Directive 2010/30/EU of the European Parliament and of the Council with regard to Energy Labeling of Air Conditioners.
  6. http://www.sezonsalverimlilik.com
  7. 19.07.2013 tarihli ve 28712 sayılı resmi gazetede yayınlanan “Klimalar ve Vantilatörler İle İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ”.
  8. 24.12.2013 tarihli ve 28861 sayılı resmi gazetede yayınlanan “Klimaların Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğ”.

Sezonsal Verimlilik

KLİMALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ/SEZONSAL VERİMLİLİK

Uğur Sertan,
Mak.Yük. Müh.
Daikin Türkiye, Proje Müdürü

Ülkemizde ve tüm dünyada önemi her geçen gün artan ve hatta zaman zaman bir numaralı gündem olarak karşımıza çıkan enerji, enerji üretimi, enerji kullanımı ve verimliliği, çevre politikaları ile de desteklenerek tüm endüstride olduğu kadar günlük hayatımızda evlerimize kadar giren ve önemi her geçen gün artan bir konu.

Bununla ilgili olarak binalarımızda, ofislerimizde, evlerimizde kullandığımız tüm elektrikle çalışan cihazlarımız, beyaz eşyalarımız, kullandığımız aydınlatma armatürlerinden klimalarımıza kadar, enerji verimliliği, dolayısıyla enerji tasarrufu hepimizi çok yakından ilgilendiriyor. Özellikle Avrupa Birliği parlementoları, hükümetler, enerji verimliliği konusunu bir devlet politikası haline getirmiş durumdalar. Bu yolda her geçen gün yeni enerji politikaları, mevzuatlar, yönetmelikler, tebliğler, bu çerçevede yayımlanıyor ve süreç içinde bir bir hayata geçiriliyor.

Diğer güncel konularda olduğu gibi, Türkiye olarak da Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde, Birliğin yayımladığı, hayata geçirdiği bahsettiğimiz enerji ve enerji verimliliği politikaları, mevzuatlar, yönetmelikler ve bunlarla ilgili tebliğler yakından takip ediliyor. Arkasından Türkiye’de de izlenen ve yakından takip edilen bu politikalar birer birer ülkemizde de hayata geçiriliyor.

Binalarımızda, evlerimizde, ofislerimizde kullandığımız klimalar da, son zamanlarda enerji verimliliği politikaları çerçevesinde bu konudan yeteri kadar pay almaya devam ediyor. Özellikle Avrupa’da henüz yeni yürürlüğe (01.01.2013) giren klimalardaki enerji verimliliği mevzuatı, diğer beyaz eşyalarda daha önce çıkmış enerji verimliliği yönetmeliklerinden eksik kalmayacak kadar kapsamlı ve detaylı.

Ev tipi split klimalar ile ilgili enerji verimli ürünler konusuna gelince, Türkiye’de ilk kez yine Avrupa birliği uyum mevzuatları ve yasaları çerçevesinde ilk kez 2006yılı sonunda «EV TİPİ KLİMALARIN ENERJİ ETİKETLEMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK» yayımlandı ve 2007 yılı başlarında yürürlüğe girerek günümüze kadar geçerliliğini devam ettirmiş durumda. Bu yönetmelik Avrupa Birliğinin 2002/31/EC sayılı Direktifine paralel olarak hazırlanmış ve yukarıda belirttiğimiz gibi yürürlülüğe girmiştir. Bu Yönetmelik, elektrik dışında başka enerji kaynaklarıyla çalışan klimalar, havadan-suya ve sudan-suya sistemler ile 12 kW’den daha fazla soğutma gücüne sahip klimalar hariç olmak üzere, TS EN 14511 standardında veya ilgili uyumlaştırılmış ulusal standartlarda tanımlanmış elektrik enerjisi ile çalışan ev tipi klimaları kapsamaktadır. Burada yönetmeliğe göre, başta iç ve dış ortam test şartları (TS EN 145111) şu şekilde tanımlanmıştı:

Test Şartları (Sıcaklıklar):

Soğutma (KT/YT):IO 27/19 °C , DO 35/24 °C
IO: İç Ortam sıc.
DO: Dış ortam sıc.
Isıtma (KT/YT):IO 20/15 °C, DO 7/6 °C

Burada görüldüğü gibi klimanın hem soğutma hem de ısıtma olarak verimliliği, sabit sıcaklıklarda belirleniyordu.

MEVCUT ENERJİ VERİMLİLİĞİ SINIFLARI

Soğutma Enerji Verimliliği Sınıfları :

Sınıf EER(W/W)
A 3.20 < EER
B 3.00
C 2.80
D 2.60
E 2.40
F 2.20
G 2.20 ≤ EER

Isıtma Enerji Verimliliği Sınıfları :

Sınıf COP(W/W)
A 3.60 < COP
B 3.40
C 3.20
D 2.80
E 2.60
F 2.40
G 2.40 ≤COP

Mevcut Enerji Verimliliği Etiketi:

Geçen zaman içerisinde sabit dış hava (dış ortam) sıcaklıklarında hesaplanan klima enerji verimliliğinin gerçek hayatı yani klima kullanımını doğru ve etkin temsil edemediği gerçeği ve gerekçesiyle, hem soğutma hem de ısıtma konumlarında «sezonsal verimlilik» adı altında yeni bir metodoloji ve hesaplama yöntemiyle klimalardaki enerji verimliliği tamamen tüm detayları ile Avrupa birliği ülkelerinde değiştirilmiştir.

Buna göre, soğutma ve ısıtma sezonları (mevsimleri) için dış hava sıcaklıkları görülme sıklıkları (Avrupa Birliği ülkeleri sınırları içinde meteoroloji istasyonlarından elde edilen geriye dönük uzun yıllara ait herbir sıcaklığın görülme saatleri-sıklığı verileri) tespit edilerek klimaların bu sıcaklıklardaki enerji verimliliği ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Böylece, belirlenen tüm soğutma/ısıtma sezonuna yayılan ve kapsayan yeni bir sezonsal verimlilik hesap metodolojisi ve yöntemi, dolayısıyla klimalarda (12 kW anma kapasitesine eşit ya da daha az anma kapasitesine sahip klimaları kapsayan) yeni sezonsal verimlilik ve enerji etiketlemesi yönetmeliği ortaya çıkmıştır.

(Energy Labelling of Air-Conditioners DIRECTIVE 2010/30/EU Regulation (EU) No 626/2011 July 2011).

(Avrupa Birliği ülkelerinde yürürlüğe giriş tarihi : 1 Ocak 2013) Soğutma sezonu (mevsimi) ve ısıtma sezouu (mevsimi) “ortalama”, “daha sıcak” ve “daha soğuk” için bin numarası (j), °C cinsinden ifade edilen dış ortam sıcaklığı (Tj) ve bin başına düşen saat sayısı (hj). ‘db’ = dry bulb/kuru termometre sıcaklığı

Yeni Enerji Sınıfları

Avrupa Birliği’nde yürürlüğe giren bu yeni yönetmelik ile mevcut yönetmelik arasındaki en belirgin farklı noktalardan birisi de ısıtma sezonu için iklim kuşaklarının 3 ana bölge olarak tariflenmesi. Burada tariflenen bölgeler, şu şekilde belirtilmiştir: «Daha sıcak», «Ortalama» ve «Daha Soğuk» Avrupa Birliği’ni kapsayan bu yeni yönetmelikte diğer bir majör değişiklik de enerji sınıfları değer aralıklarının tamamen değişmesi olarak karşımıza çıkıyor. Ayrıca yeni yönetmeliğe göre mevcut/eski yönetmelikte göre olmayan A+,A++ ve A+++ sınıflamalar da mevcut. Bu üç ilave sınıf da sırasıyla 2015,2017 ve 2019 yıllarında enerji etiketinde resmen yer alacak. Böylece en verimsiz klima enerji sınıfları ilave olan bu daha verimli sınıflarla beraber aşağıdan itibaren birer harf eksilmek suretiyle etiketleme güncellenecek.

Test Şartları (Sıcaklıklar):

Soğutma (KT/YT):IO 27/19 °C , DO 20 / 25 / 30 / 35 °C
Isıtma (KT/YT):IO 20/15 °C, DO -7 / 2 / 7 / 12 °C Ortalama
IO: İç ortam DO 2 / 7 /12 °C Daha sıcak
DO: Dış ortam DO -7 / 2/ 7 / 12 /-15 Daha soğuk
Test Standardı : EN 14825

Yukarıda görüldüğü gibi klimanın hem soğutma hem de ısıtma olarak verimliliği sabit sıcaklıklarda değil, sezona yayılmış ve tariflenmiş teste maruz tutulacak dış ortam sıcaklıklarına göre belirlenmektedir.

Yeni enerji etiketi yönetmeliğine göre, hesaplanan verimlilik değerleri aşağıdaki gibi değerlendirilerek klimanın enerji verimliliği harf sınıfına göre değer almaktadır.

Yeni Enerji Sınıfları
Yeni Enerji Sınıfları

YENİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ YÖNETMELİĞİ SINIFLARI:

Yeni Enerji Verimliligi Yönetmelikleri Sınıfı

Yeni Enerji Verimliliği Etiketi (AB için)

Yeni Enerji Verimliligi Yönetmelikleri Sınıfı

TÜRKİYE'DE DURUM:

AB ülkeleri için 1 Ocak 2013‘te yürürlüğe giren bu yeni enerji etiketi yönetmeliğinin Türkiye’ye de uygulanması amacıyla, geçtiğimiz yıl içinde Bilim Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından çalışmalar başlatılmış ve konu ile ilgili (Klimaların Enerji Etiketlemesine Dair) taslak tebliğ yayımlanarak ISKID vasıtasıyla sektörden görüşler istenmiştir. Bu süreçte sektör, ISKID beraber hareket ederek AB’de yürürlüğe giren bu yeni yönetmelik içeriği ve tüm hesaplama metodolojisini kullanarak çalışmalar başlatmış, özellikle ısıtma sezonsal verimliliği için AB ülkeleri haritasında olduğu gibi, Türkiye haritası üzerinde iklim kuşakları İ.T.Ü. (İstanbul Teknik Üniversitesi) Meteoroloji Bölümü öğretim üyelerinin yaptıkları çalışmalar sonucunda 3 ana bölge olarak renklendirilmiş ve tariflendirilmiştir.

Turkiyede-Durum

Bu aşamada sektör, ilgili bakanlığın yapılan bu çalışmayı da içerecek şekilde yeni yönetmeliği Türkiye için yakın zamanda yayınlamasını ve yine sektör ve ilgili Bakanlık tarafından benimsenen 1 Ocak 2014 itibariyle de yürürlüğe girmesini beklemektedir.

Daikin, Avrupa Birliği’nin dünya ikliminin korunması ve küresel ısınmayı önleme adına 2008 yılında belirlediği 2020 yılına kadar %20 daha fazla yenilenebilir enerji kaynağı kullanımı, %20 daha az CO2 emisyonu ve %20 daha enerji verimli ürünlerin kullanılması hedeflerine katkı amacıyla bahsettiğimiz klimalardaki enerji verimliliği yönetmeliği çalışmalarına Avrupa’da baştan beri başrol oyuncusu olmuş ve bu konuda ilgili Avrupa Birliği Konseyi nezdinde etkili çalışmalarda bulunmuştur. Bu yüzden, henüz Avrupa’da dahi bu yönetmelik yürürlüğe girmeden 2012 yılı içerisinde, yani bir yıl öncesinde yeni yönetmelikte tarif edilen yüksek SEER ve SCOP sezonsal verimli klimalar geliştirerek pazarda ürünleri tüketici ile buluşturmuştur.

Daikin Türkiye olarak da, Türkiye’de de bu konuda öncülük yapıp hemen tüm ürünlerini Avrupa’da olduğu gibi henüz yönetmelik yayımlanmadan yeni enerji verimliliğine uygun yüksek SEER ve SCOP ile son kullanıcıları enerji verimli klimalar ile buluşturmayı bir görev ve hedef olarak benimseyerek, AB ülkeleri ile birlikte uygulamaya almıştır.

Turkiyede-Durum

KAYNAKLAR

  1. Energy Labelling of Air-Conditioners DIRECTIVE 2010/30/EU Regulation (EU) No 626/2011 July 2011
  2. İ.T.Ü. Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisligi Bölümü ISKID için hazırlanan rapor çalışma. Prof. Dr. Selahattin İncecik, Doç. Dr. Ali Deniz, Doç. Dr. Hüseyin Toros
  3. Klimalarda Enerji Etiketlemesine Dair Taslak Tebliğ, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2012
  4. CECED & EUROVENT Meeting Notes, 2011, Brussel, Paris. Uğur Sertan
  5. EV TİPİ KLİMALARIN ENERJİ ETİKETLEMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK (Resmi Gazete Tarihi: 14.12.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26376
Designed by IDS